ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜਾਣੋ ਕਿਹੜੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ

26/12/2023

ਹਾਰਮੋਨਸ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੱਕ ਸਿਗਨਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਸ ਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੀ ਘੱਟ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਕਾਰਨ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਂਝਪਨ, ਮੁਹਾਸੇ, ਸ਼ੂਗਰ, ਥਾਇਰਾਇਡ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਾਹਵਾਰੀ, PCOD ਆਦਿ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਫਿਣਸੀ

ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟੋਸਟੀਰੋਨ ਹਾਰਮੋਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮੁਹਾਸੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਤੇਲ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਕਾਰਨ ਚਮੜੀ ਦੇ ਪੋਰਸ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੰਦ ਪੋਰਸ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਿਣਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਾਲ ਝੜਨਾ

ਹਾਰਮੋਨਸ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਵਾਲ ਝੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟੈਸਟੋਸਟੀਰੋਨ ਦੇ ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ ਲੈਣ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਜਾਂ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਜਾਂ ਘਟਣਾ

ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਰਮੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਡੇ ਮੇਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ, ਕੋਰਟੀਸੋਲ, ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਡਾ ਭਾਰ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਰਮੋਨਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਵਧੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਘਟੀ ਹੋਈ ਭੁੱਖ

ਹਾਰਮੋਨਸ ਸਾਡੀ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੇਪਟਿਨ ਅਤੇ ਘਰੇਲਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਭੁੱਖ ਵਧਣ ਜਾਂ ਘਟਣ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਵਧਣ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਨਸੌਮਨੀਆ

ਹਾਰਮੋਨਸ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਵੀ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਅਸੰਤੁਲਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।